برحسب احتمال قوى دو گواه دگرگون شدن گاز نخستين آسمانى ميباشند ، زيرا آيهء دوم دربارهء رستاخيز آسمان است ، كه در آن روز آسمان به صورت گاز اولى خود خواهد آمد ، و در آيهء اول نيز بنابر يك احتمال « 1 » رجعت آسمان باصل اولى خود خاطرنشان شده است . طبعا هم نيز بايستى ماهيّت كنونى آسمانها غير دخان ( گاز ) باشد ، زيرا : همانگونه كه باقيماندهء انفجار اولى ( زبد - كف ) كه مادهء زمينهاى هفتگانه است اندك اندك بسردى و سختى و پذيرش زندگى گرائيد . برادر بزرگترش ( دخان ) نيز بايستى مشمول و محكوم همين ناموس دگرگونى طبيعى گشته ، و جايگاههائى شايستهء زندگى از آن پديد شده باشد ، نه آنكه به همان صورت گازى داغ و جهنّمى باقى مانده ، و هرگز تغيير نكرده باشد . ناگفته نماند كه امكان دارد هر بخش از هر يك از آسمانها خاصيت و ماهيت خاصى داشته باشد - چنان كه احيانا عناصر ستارگان نيز با يكديگر مختلف است .

--> ( 1 ) - « رجع » را مصدر از فعل لازم و بمعنى برگشتن گيريم ، نه آنكه از فعل متعدى بمعنى برگشت دادن كه بباران تعبير شده است ، چنان كه در برخى اخبار رجع بمعنى باران آمده است ، و علت اين تسميه اينست كه : آسمان بخارهاى اقيانوسها را جذب مىكند و سپس اين امانتها را به صورت باران رجعت ميدهد . و روى اين احتمال تناسب قسم در آيهء : وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ چنان خواهد بود كه : همانگونه كه آسمان امانتهاى گرفته را به صاحبانش برگشت ميدهد ( بخارهاى برخاسته از اقيانوسهاى زمين بسوى زمين بچهرهء باران و برف و تگرگ ) - قلب آسمانى محمدى صلى اللّه عليه و آله نيز امانتهاى وحى الهى را به زمين دلهاى مردمان تحويل مينمايد ، و چنان كه در اثر ريزش باران زمين بسپاسگزارى اين رجعت امانت شگفته مىشود ، و با چهره هاى رنگارنگ گلها و سبزه‌ها جشن ميگيرد : شايسته است دلهاى مردمان نيز از امانتهاى آسمانى وحى روشن شود و براى اين موهبت الهى شادمان گردند . و اللّه الهادى .